Jokerweek

JOKERWEEK 2011 @ OUDE DOKKEN

OCCASION
i, moment, circonstance qui convient – (favourable) opportunity
‘saisir l’occasion’ – making use of the chance
‘avoir l’occasion de faire… ‘ – having the opportunity to do something
ii, bonne affaire, offre spéciale – special offer, stroke of luck
‘c’est une occasion, achète-la’ – that’s a special offer, buy it
iii, d’occasion (= qui a déjà servi) – second-hand
‘une voiture d’occasion’ – a second-hand car
With “occasion” as the title of the workshop, the aim is both the on-site design and construction of prototypes, installations and interventions with waste or leftover materials for a temporally programme, as well as the hosting of a critical debate on the issue of the top-down master planning versus temporally use of waste lands.

Projects and interviews at: http://www.architectuur.ugent.be/jokerweek/2011/

________________________________________________________________________________________________________________________________

Coming up…Jokerboekje

Voorwoord

“De Jokerweek”, zo staat jaarlijks op de webstek van de vakgroep te lezen, “is sinds 1996 een vast onderdeel geworden van het jaarcurriculum aan de Vakgroep Architectuur en Stedenbouw van de UGent. Gedurende een week wordt het gewone lessenrooster onderbroken voor één lange en intensieve werksessie rond een uitdagende opdracht of een specifiek thema. Studenten uit de verschillende jaren werken hierbij samen. Diverse randactiviteiten komen zich hierop enten en verrijken de reflectie op het thema: lezingen door nationale en internationale gasten, filmprojecties, debatten…”

Het principe van de jokerweek blijft anno 2010 onveranderd. In deze projectweek speelt de vakgroep A&S even zijn Joker uit ten opzichte van de normale gang van onderwijs. Het academische ritme wordt even onderbroken en de gebruikelijke patterns worden op hun kop gezet. In die zin is de Jokerweek verwant aan het carnaval en aanverwante rituele momenten in traditionele maatschappijen. Die enkele dagen waarop je dingen kunt doen die je anders niet zou doen zonder ervoor gestraft te worden. Zoals dronken ronddolen op de Plateau of de gevestigde orde belachelijk maken. In een traditionele maatschappij worden dergelijke momenten verondersteld zaligmakend te zijn, omdat ze de verdrukten toelaten even stoom af te laten. Hoe groter de vernederingen die ze [de studenten] in het normale leven te verduren hebben, hoe groter meestal de rituele beleving. In de context van de opleiding architectuur & stedenbouw gaan we ervan uit dat de verdrukking niet te groot is, en de doelstelling veeleer pedagogisch is. Het komt erop aan de tellers weer op nul te zetten, de routine te ijken en te relativeren. Deze week creëert dan ook een nieuwe omgeving, waarin de nadruk evenzeer op het inhoudelijke als op het menselijke komt te liggen. Nieuwe contacten worden verkend met studenten van andere jaren of nog onbekende docenten.

Opmerkelijk was dit jaar de intieme betrokkenheid tussen de organiserende docenten en de Koe. De laatstejaarsstudenten zorgden voor een ongeziene logistieke ondersteuning; de ingerichte barconstructie was voor een week lang het kloppende hart van de Jokerweek, het zenuwcentrum waar menig student en docent terecht kon voor een praatje, een hongertje of zelfs een concert(je). Daarnaast werden we dagelijks verwend door de redactieploeg van jokertelevisie. Als volleerde, onvermoeibare reporters hebben ze de jokerweek dit jaar naar de beeldbuis gebracht. Nog steeds maken de 4 epische episodes menig internetkanaal onveilig. “Video killed the radio stars.”

Tot slot, maar zeker niet minder belangrijk, werd de Loeiende Koe ook betrokken bij het inhoudelijke luik van de Jokerweek. Deze projectweek is de kans bij uitstek om het traditionele onderwijs te bekritiseren en experimentele onderwijsvormen aan te gaan. Enerzijds door de thematiek: Powerdown, ‘how the built environment behaves when energy comes in short supply’. Het vorig koeboekje en de vergezelde duurzaamisme lezingenreeks hebben bewezen dat de thematiek leeft bij studenten, misschien zelfs duidend op een tekort binnen de opleiding. Anderzijds door de shift in verhouding tussen docent en student. De studenten zijn binnen subthema’s verdeeld in microseminaries, telkens begeleid door één docent. De resultaten liegen er dan ook niet om. Met veel enthousiasme hebben wij, de redactie, dit boek voor u gebrouwen. Het bevat de neerslag van de Jokerweek. U kunt het lezen als een Powerdown Toolkit, of u kunt het zien als een poging deze projectweek te vatten in projecten, lezingen en alles wat ons, de studenten, tijdens deze week heeft bewogen. We hopen dat u bij dit lezen van dit boek – al is het maar heel even – onze Jokerweek kan herbeleven.

de redactie
_________________________________________________________________________________________________________________

Achtergrond
Powerdown is aan de basis de titel van een boek van Richard Heinberg uit 2004 over de nakende globale energieschaarste. In de context van de Jokerweek gaat Powerdown over de hoe architectuur, stedenbouw en infrastructuur zich gedragen in geval van energieschaarste en bij chronische (kortstondige of langdurige) onderbrekingen van de energievoorziening.

De aanleidingen voor een drastische terugval van de energiestroom in een bestaand systeem kunnen veelvuldig zijn:
globale petroleumschaarste
dichtgedraaide gaspijpleidingen om politiek-economische redenen
geomagnetische stormen of natuurrampen met black-outs tot gevolg
oorlog

De ervaring leert dat in die omstandigheden bepaalde infrastructuren ‘veerkrachtiger’ zijn dan andere, dit wil zeggen minder last ervaren in hun werking van de energieterugval dan andere. Doel van de Jokerweek is onder meer om na te gaan hoe een dergelijke weerbaarheid tot stand kan worden gebracht met de middelen die eigen zijn aan design, architectuur en stedenbouw.

De directrice van een bejaardentehuis beschreef ooit hoe zij en haar medewerkers tijdens een recente stroompanne onmogelijk de bejaarden nog uit hun elektrische relaxzetels konden krijgen. Ze zaten er gewoon in gekluisterd, met alle gevolgen van dien. Een ander voorbeeld van niet-schokbestendige infrastructuur is dat van een wolkenkrabber op Lake Shore Drive in Chicago. Het volstaat dat de gastoevoer daar maar één dag uitvalt in de winter en de temperatuur in de appartementen zakt tot onder het vriespunt onder invloed van de ijzige wind van over Lake Michigan. Het gevolg is dat alle waterleidingen en verwarmingsleidingen springen, en de appartementen onbewoonbaar worden.
Het verschil tussen een lift en een roltrap is dat een roltrap ook kan gebruikt worden als er geen stroomtoevoer meer is.

Microseminaries
Het werk voor Powerdown gebeurt in zogenaamde microseminaries. Die bestaan uit groepen van een 10-tal studenten die, onder de hoede van één vakgroeplid, docent of assistent, gedurende de hele week één specifiek subthema zullen behandelen. De subthema’s, met een bijhorende opgave, werden op voorhand uitgeschreven door de vakgroepleden. De opgaven omvatten meestal zowel een luik onderzoek als een luik ontwerp. Een lijst met alle microseminaries en de bijhorende vakgroepleden wordt op voorhand kenbaar gemaakt zodal de studenten zich net vòòr de aanvang van de Jokerweek in een groep kunnen inschrijven.

Output
Het resultaat van het werk van de verschillende microseminaries zal gebruikt worden voor een publicatie met de titel Powerdown Toolkit (working title). Iedere groep levert op het einde van de week zijn bijdrage onder de vorm van ongeformatteerde tekst en/of een reeks zwart/wit beelden. Deze bestanden worden na de jokerweek samengebundeld door de redactie tot het nieuwe Koekboekje.
Buiten de beperking van het zwart-wit voor de beelden is de keuze van de communicatievorm vrij. De tekst kan verschillende paden bewandelen: van een reportage tot een fictieverhaal, en de beelden kunnen zowel foto’s zijn, reproducties van maquettes, als tekeningen. Wel vragen we dat er een grote aandacht wordt besteed aan de communicatieve dimensie van de geproduceerde ‘artikels’ die ook voor leken begrijpbaar moeten zijn. Tekst en beeld worden telkens voorzien van de nodige bronverwijzingen.

De bruikbaarheid en lezersvriendelijkheid van de geleverde artikels wordt opgevolgd door de redactie, een team met vakgroepleden, afgevaardigden van de Loeiende Koe en laatstejaars die zich tijdens de jokerweek bezighouden met het op elkaar afstellen van de verschillende artikels, zowel vormelijk als inhoudelijk, en die ook de publicatie zullen regelen. Dit zal gebeuren op de voorlopige versies van de artikels die, op het einde van iedere werkdag van de Jokerweek, door de groepen worden ge-upload op een voor hen bestemde pagina van de Jokerwebsite. Deze continue publicatie maakt ook dat iedereen, voor het einde van de Jokerweek, steeds kennis kunnen nemen van de resultaten van de andere groepen.

Parallel aan deze output op de website wordt aan de groepen ook gevraag om op het einde van de dag het resultaat van hun werk in niet-virtuele vorm ditmaal tentoon te stellen in een reeks vitrine-tafels die voor de Jokerweek opgesteld worden het atelier Bach. 1. Buiten tekst en grafische documenten kunnen hier ook objecten, maquettes, originele tekeningen enz. worden tentoongesteld.

_________________________________________________________________________________________________________________
Agenda

_________________________________________________________________________________________________________________
Programmaboekje

_________________________________________________________________________________________________________________
Affiches

















_________________________________________________________________________________________________________________
JokerTV